THE 2027 Sıralamasında Türkiye’nin Genel Görünümü
Üniversite sıralamaları arasında belki de en bilineni olan Times Higher Education’ın (THE) 2027 dünya üniversiteleri sıralamaları geçtiğimiz günlerde açıklandı. 2027 için 118 ülkeden 2.297 üniversite sıralandı. 2026 sıralamasında 109 üniversitemiz yer bulmuş iken 2027 sıralamasında 124 üniversitemizin yer bulmuş olması ve 2027 itibarı ile ülkemizin ABD ve Hindistan’ın ardından dünyada en fazla yükseköğretim kurumuyla temsil edilen üçüncü ülke olması sosyal medyada başarı olarak nitelendi. Öte yandan, 80 civarında üniversitemizin dünyada ilk 2.297’ye girememiş olması, ilk 1.000’e giren üniversite sayımızın 15’ten 13’e düşmüş olması ve ilk 100’de bir üniversitemizin bulunmaması bu başarıya gölge düşüren faktörler oldu.
Burada üniversitelerimizin 2027 karnelerinden ve ilk 700’deki 1.000’deki üniversitelerimizin performanslarının zaman içindeki değişimlerinden söz edeceğim.
Türkiye’den İlk 700’e Giren Üniversitelerin Performansı
| Bant | TR Sıra | Üniversite | Toplam | Eğitim (%29.5) | Araştırma Ortamı (%29.0) | Araştırma Kalitesi (%30.0) | Endüstri İlişkileri (%4.0) | Uluslarara-sılaşma (%7.5) |
| 326–350 | 1 | Koç | 52.8 | 36.3 | 43.3 | 71.6 | 91.0 | 59.1 |
| 326–350 | 2 | ODTÜ | 52.5 | 47.8 | 47.4 | 55.4 | 89.8 | 58.8 |
| 376–400 | 3 | Sabancı | 51.4 | 35.1 | 40.8 | 68.3 | 98.1 | 64.4 |
| 401–450 | 4 | Boğaziçi | 49.4 | 36.6 | 40.6 | 60.7 | 94.1 | 64.9 |
| 651–700 | 5 | Bilkent | 43.3 | 27.9 | 38.3 | 50.6 | 99.2 | 64.1 |
| 651–700 | 6 | İTÜ | 43.0 | 40.1 | 32.3 | 51.3 | 80.5 | 43.1 |
- İlk 6 üniversitemiz yıllardır ayni.
- Koç Üniversitesi 2021’den bu yana çıkışını sürdürüyor ve son sıralamada 2016’dan bu yana ülkedeki en yüksek toplam puana ulaştı. Bu puan ile dünya sıralaması 339.
- ODTÜ 2019’dan bu yana yükselişini sürdürüyor. Sert bir çıkış yakalayan ODTÜ 2016’daki puanını ikiye katladı ve devlet üniversiteleri arasında ilk sırada. Dünyada 348.
- 2025 sıralamasının birincisi Sabancı Üniversitesi, bu sene üçüncülüğe yerleşti.
- Sabancı ile Koç 2016’dan 2025’e kadar 1. ve 2. sırayı paylaşırken, 2020’de 7. olan ODTÜ son iki yılda 2. sıraya kadar çıktı.
- Boğaziçi bu sene puanını %6 yükselterek 2016’dan bu yana en yüksek toplama ulaştı. Üniversitenin zor bir süreçten geçtiğini düşünürsek bu başarıyı kayda değer buluyorum.
- Bilkent puanını az da olsa yükselterek 2016’dan bu yana en yüksek puanına ulaştı. 2020’ye kadar ülkede ilk üçe girebilen Bilkent diğer üniversitelerin son yıllardaki puan artışlarını yakalayamadığından ülke sıralamasında beşincilikte, dünyada ise 656. sırada.
- 2021 yılından 2026’ya kadar çıkışta olan İTÜ bu yıl 3 puan geriledi ve dünya sıralaması 160 basamaklık bir düşüş ile 672 oldu.
Üniversitelerin Puanları Artarken Sıralamaları Neden Geriliyor?
Görüldüğü gibi ilk 700’e giren 6 üniversitemizin neredeyse tümü puanlarını son yıllarda tutarlı bir şekilde yükseltmişler. Daha önceki yazılarımda da vurguladığım gibi dünya sıralamalarında yakın dönemde görülen düşüşlerin nedeni üniversitelerimizin performanslarının düşmesi değil, sıralanan okul sayısının artması ve özellikle Çin gibi bazı gelişmekte olan ülkelerin üniversitelerine çok ciddi yatırımlar yapması oldu. Sıralamalarda yerini korumak için bile gereken puan sürekli artıyor. Örneğin Bilkent bu yıl puanını artırdığı halde sıralamada geriledi.
2022–2027 Döneminde Üniversitelerin THE Puanları
Bu yılki sıralamada ülkede ilk 6’ya giren üniversitelerimizin toplam puanlarının 2022’den bu yana artışta olduğu aşağıdaki grafikte net görülüyor. Tek istisna, İTÜ’nün bu yılki (geçici olduğunu umduğumuz) düşüşü.
Son THE sıralamasında başarılı olan tüm üniversitelerimizi kutluyorum. Hemen hepsinin yıllar içinde performanslarındaki iyileşmenin takdir edilmesi gerektiğini düşünüyorum. Koç ve ODTÜ ilk 350’ye girebilen ilk üniversitelerimiz oldular. Boğaziçi’nin 2022’den bu yana toplam puanını %67 artırmış olması da önemli.
Türk Üniversiteleri İçin İlk 100 Hedefi Gerçekçi mi?
Öte yandan günümüz şartlarında üniversitelerimizin THE sıralamasında çok daha yukarılara (örneğin ilk 100, hatta ilk 200) çıkmasını pek gerçekçi bulmuyorum. Bu yıl ilk 100 için gereken toplam puanın 66,6, ilk 200 için gereken toplam puanın ise 59,3 olduğunu düşünürsek, üniversitelerimiz için yakın vadede gerçekçi bir hedef ancak ilk 100’e girmek (bu yıl 55 puan gerekli idi) olabilir. Bundan ötesi için gereken şeyler ciddi araştırma bütçeleri ve büyük yüksek lisans ve doktora programlarının yanında, dünyadaki en parlak akademisyenlerimizin ülkeye geri getirilmesi (ve tabii ülkedeki parlak akademisyenlerin ülkede kalması) gerekir. Günümüz şartlarında bunu kısa vadede mümkün görmüyorum.